تبلیغات
گفته ها و ناگفته های وحی - خشم خدا به چه معناست؟

خشم خدا به چه معناست؟

دوشنبه 7 بهمن 1392 07:03 ب.ظ   نویسنده : علی آقاپور      






تفسیر آیۀ:"فَلَمَّا آسَفُونَا انتَقَمْنَا مِنْهُمْ فَأَغْرَقْنَاهُمْ أَجْمَعِینَ": چون ما را به خشم آوردند از آن ها انتقام گرفتیم و همگان را غرقه ساختیم (زخرف - 55)

" آسفونا" از ماده  اَسَف در لغت به معنی حزن و اندوه و در مجمع به معنی شدت غضب آمده است. بلكه به گفته راغب در مـفـردات گـاه بـه انـدوه تـواءم بـا غـضـب گـفـتـه مى شود، و گاه به هر یك از این دو جـداگـانـه ، چـرا كـه حـقـیـقـت آن هیجانى درونى است كه انسان را به انتقام دعوت مى كند، هرگاه نسبت به زیردستان باشد در شكل غضب ظاهر مى شود، هر گاه نسبت به بالادستان بـاشد به صورت اندوه 


آشكار مى گردد، لذا وقتى از ابن عباس درباره حزن و غضب سؤ ال كردند گفت ریشه هر دو یكى است اما لفظ آن مختلف است !. بعضى از مفسران آسفونا را به معنى "آسفوا رسلنا "(فرستادگان ما را محزون و غمگین ساختند ) تفسیر كرده‏ اند ، ولى این تفسیر بعید به نظر می‏ رسد و ضرورتى براى چنین خلاف ظاهرى وجود ندارد.

این نكته نیز قابل توجه است كه نه حزن و اندوه در باره خداوند مفهومى دارد و نه خشم به آن معنى كه در میان ما معروف است ، بلكه خشم و غضب خداوند به معنى اراده مجازات ، و رضایت او به معنى اراده ثواب است. "" ( تفسیر نمونه جلد 21، ص 90 )

آسَفُونَا ما را به خشم آوردند. این واژه از ریشه «اَسف، یأسف، اَسفاً»، برگرفته شده و به معناى به خشم آورد و به خشم می آورد، و به خشم آوردن، برگرفته شده است.

"" كلمه آسفوا از مصدر ایساف است، كه به معنای خشمگین كردن دیگری است. و معنای آیه چنین است : بعد از آنكه با فسوق خود ما را به خشم در آوردند، از ایشان انتقام گرفتیم و همه‏ شان را غرق كردیم."" (ترجمة المیزان ج : 18ص :166 )

ابن عباس و مجاهد گفته اند:"اسفونا "یعنی "اغضبونا" (ترجمۀ مجمع البیان )

""بعضی گفته اند که چون الف به معنی حزن است و آن بر خدا جایز نیست، پس مراد به "اسفونا" ""اسفونا رسلنا" است بر حذف مضاف."" (منهج الصادقین )

حال ببینیم خشم خدا چیست ؟ و خداوند تعالی چگونه به خشم می آید و تأسف می خورد؟

لازمۀ خشم تغییر می باشد و تغییر از خصوصیات ماده است  و به حکم براهین عقلی ، ذات خداوندی از هر تغییری منزّه است ؛ چون هر موجودی که متغیّر و اثرپذیر باشد ، ممکن الوجود می باشد ؛ در حالی که خدا یعنی واجب الوجود. لذا تأثیر پذیری و انفعال ، در ذات خدا راه ندارد .

آنچه  تغییــر   نپذیرد   توئـی                   وانکه نمرده ست ونمیرد تویی ( نظامیِ)

 پس آن چه مسلم است خشم و غضب را نمی توانیم مانند یکی از خصوصیات بشری که موقع غضب تغییراتی در چهرۀ او ظاهر می شود، به حساب آوریم.

علام طباطبایی در مورد خشم و غضب خداوند می فرمایند: خشم در خدای تعالی به معنای اراده عقوبت است . (ترجمة المیزان ج : 18ص :166 )

باید دانست که خشم و غضب الهی مانند خشم و غضب مخاوق نیست که توآم با تغییر حالت باشد، بلکه خداوند برای خود دوستانی آفریده که تأسف و خوشنودی آنها تاسف و خوشنودی خداست. بدین جهت است که خداوند در این آیۀ شریفه خشم حضرت موسی ( ع ) و حضرت هارون را خشم خود محسوب نموده و از آن قوم ظالم انتقام کشیده و تمام فرعونیان را غرق و مایۀ عبرت آیندگان قرار داد.

خداوند متعال از حیث ایجاد نتیجه که انتقام و فرستادن عذاب است خشم را  به خود نسبت داده و به این عبارت تعبیر فرموده است که انتقام و فرستادن عذاب است خشم را به خود نسبت داده و به این عبارت تعبیر فرموده است. چنان که باز می فرماید: هر که پیغمبر را اطاعت کند پروردگار را اطاعت کرده است و باز به پیغمبر خود خطاب فرموده هر که با تو بیعت کند، خدا را بیعت کرده است.

موجد خشم و غضب خداست و اگر خشم و غضب واقعی بر او وارد گردد ناچار تغییر حال پیدا می کند و در این صورت از هلاک شدن ایمن نیست، چنان که ورود حوادث گوناگون، مخلوق را از پای در می اورد و مضمحلّ می کند. اگر چنین باشد لازم آید که ایجاد کننده از ایجاد شده ، وقادر از مقدور و خالق از مخلوق فرقی نداشته باشد، خداوند متعال از این نسبت ها مبرّاست.

علی بن ابراهیم قمی ( رحمۀ الله علیه ) در تفسیر آیه 55 سوره مبارکۀ زخرف از حضرت باقر علیه السلام روایت نموده که فرمود: پس خدا جل شان و عظم سلطانه و دام کبریائه ارفع و اقدس است از آن که عارض گردد ذات او را  اسف و ظلمی، و لکن داخل فرماید در ما اهل البیت،پس قرار داد اسف ما را اسف خود و فرمود:" فَلَمَّا آسَفُونَا انتَقَمْنَا مِنْهُمْ " و قرار داد ظلم به ما را ظلم ذات اقدس خود، پس فرمود:" وَمَا ظَلَمُونَا وَلَـكِن كَانُواْ أَنفُسَهُمْ یَظْلِمُونَ " (بقره- 57 )(تفسیر اثنی عشری )

در کافی ذیل آیۀ فوق از حضرت امام صادق علیه السلام روایت کرده، فرمود: خداوند خشم نمی کند مانند خشم کردن مخلوقات، لکن خلق فرموده اولیایی برای خود که آن ها خشم می کنند و یا خوشحال می شوند و آن ها مخلوق هستند، پروردگار خوشنودی ایشان را خوشنودی خود و غضب آنان را غضب خویش قرار داده زیرا داعی خدا هستند و مردم را به سوی پروردگاد دعوت می نمایند و راهنمایان خلق به سوی خدا می باشند و معنی رسیدن به خدا مانند رسیدن به مخلوقات نیست ، بلکه مقصود رسیدن به اولیاء اوست.( تفسیر جامع ،بروجردی، محمد ابراهیم،ج 6، ص263)


آخرین ویرایش: سه شنبه 26 فروردین 1393 07:05 ب.ظ
دیدگاه ها ()
شنبه 14 مرداد 1396 09:07 ب.ظ
You should take part in a contest for one of the highest quality websites on the internet.
I am going to recommend this web site!
شنبه 14 مرداد 1396 11:35 ق.ظ
My brother suggested I might like this web site.
He was entirely right. This post truly made my day.
You can not imagine simply how much time I had spent for this information! Thanks!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر

درباره وبلاگ


  • با سلام
    با توفیق خداوند متعال , وبلاگ "گفته ها و ناگفته های وحی" فعلا در دو موضوع "تفسیر آیات مشکله و علوم قرآنی" افتتاح گردیده است. از پژوهش گران گرامی و مخاطبان عزیز , عاجزانه تقاضا داریم به علت اهمیت موضوع قرآن چنان که مطلبی نیاز مند توضیح رسایی بود , آن را با ایمیل یا ثبت نظر به اطلاع ما برسانند. هم چنین اگر مطلبی نادرست در وبلاگ درج شده باشد، مارا از نادرستی آن آگاه سازید. با تشکر

نویسندگان

  • علی آقاپور(66)