تبلیغات
گفته ها و ناگفته های وحی - ناسخ و منسوخ در قرآن از نگاهی متفاوت (قسمت ششم)

ناسخ و منسوخ در قرآن از نگاهی متفاوت (قسمت ششم)

جمعه 6 دی 1392 12:58 ق.ظ   نویسنده : علی آقاپور      


بررسی آیات ناسخ و منسوخ ( 1 )
بررسی آیۀ تغییر قبله




مقدمه:

فارغ از این که آیا دلایل نسخیون برای وجود آیات منسوخ در قرآن صحیح است یا دلایل مخالفین نسخ، یک سئوال مطرح می شود و آن این که آیا وجود آیه ای که حکمش نسخ شده و تلاوتش در قرآن باقی مانده  باشد، دلیل بر کمال قرآن است و یا این که ادعا شود در قرآن هیچ آیۀ منسوخی وجود ندارد که حکمش نسخ شده باشد؟ما فکر می کنیم عدم نسخ در کتابی مانند قرآن که معجزه جاوید اسلام است دلیل بر کمال قرآن می باشد و برای تقویت این ادعا بایستی آیات به اصطلاح منسوخ را که به قول نحاس 138 آیه و به قول علامه طباطبایی 5 آیه و به گفتۀ آیة الله خویی 1 آیه می باشند، طوری تفسیر کنیم که با ظاهر آیات سازگار بوده اما شرایط منسوخ بودن را هم نداشته باشند.

در قسمت های بعدی 36  آیه از آیات قرآن را که نسخیون ، آن ها را مشکوک به نسخ می دانند، بررسی می کنیم اگر دلابل ارائه شده قوی بودند، آن وقت به این نتیجه می رسیم که در قرآن آیات منسوخی وجود ندارد، اما این دلایل مانع از این نیستند که منکر آیات ناسخ باشیم، چرا که گفتیم، در قرآن آیاتی هست که حکمی را که توسط وحی غیر قرآنی و به فرمودۀ رسول الله صلی الله علیه و آله به مردم گفته شده بود و آنان هم به آن حکم عمل کرده بودند، اما جواز آن حکم در قرآن نیامده، بلکه خداوند به طریقی غیر از قرآن به رسول الله صلی الله علیه و آله بیان کرده ،نسخ نموده است. مثلا همان طور که خواهیم گفت: در آیۀ 149 بقره خداوند می فرماید، به طرف مسجد الحرام نماز بگذارید، و این آیه ناسخ حکم نماز به سوی بیت المقدس می باشد، اما در قرآن آیه ای وجود ندارد که در آن دستور به نماز به سوی بیت المقدس باشد تا این آیه ناسخ آن باشد، بلکه آیۀ تغییر قبله ناسخ حکم نماز به سوی بیت المقدس است که از طریقی غیر از قرآن در بین مسلمانان رایج بود . همچنین خواهیم گفت که در قرآن آیاتی هستند که حکم آن ها از یک جهت معینه و به صورت مشروط عوض شده و در صورت بازگشت به شرایط ظهور آیه دوباره به قوت خود باقی هستند.


تلخیص درس خارج شمارۀ 219 مورخۀ1383/4/7 آیة الله مظاهری در مورد عدم نسخ در آیۀ تغییر قبله:

گفتیم نحاس 138 آیه نقل می کند که نسخ شده اند ولی 64 آیه مشهور است به نسخ. یکی از آن 64 آیه که گفته اند آیۀ شریفۀ :" وَلِلّهِ الْمَشْرِقُ وَالْمَغْرِبُ فَأَیْنَمَا تُوَلُّواْ فَثَمَّ وَجْهُ اللّهِ إِنَّ اللّهَ وَاسِعٌ عَلِیمٌ "(بقره- 115)  است که به وسیلۀ آیۀ شریفۀ

«... فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ ... »( بقره- 149 ) نسخ شده است.

« وَلِلّهِ الْمَشْرِقُ وَالْمَغْرِبُ »مربوط به نماز نیست، چرا که در اسلام از اول جایز نبود غیر از بیت المقدس و کعبه به جایی نماز بخوانند.



این آیه شریفه یک معنای عرفانی دارد و آن، این است که خدا همه جا هست و همه جا محضر خدا است و ما در محضر خداییم، ادب حضور باید مراعات بشود و اگر معنایش این باشد، هیچ ربطی به آیه « فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ »ندارد. آن یک حکم عرفانی است و این یک حکم فقهی و این دو تا به هم ربطی ندارند. .

اگر یک وقتی در صدر اسلام گاهی به مغرب،گاهی به مشرق نماز می خواندند می توانستیم بگوییم آن آیه می گفت به هر طرف می خواهی نماز بخوان بعد این آیه آمد گفت:به طرف کعبه نماز بخوان و آن آیه را نسخ کرد ولی اصلا این جور چیزها  در اسلام وجود ندارد.

اما اگر کسی این معنای عرفانی را قبول نکرد و گفت که معنی آیه این است که به هر طرف می خواهی نماز بخوان، می گوییم خیلی خوب «فول وجهک شطر المسجد الحرام» خاص است و آیۀ شریفه« وَلِلّهِ الْمَشْرِقُ وَالْمَغْرِبُ فَأَیْنَمَا تُوَلُّواْ فَثَمَّ وَجْهُ اللّهِ»  عام است و عام خاص را تخصیص می زند.اولی می گوید به هر طرف می خواهی نماز بخوان،دومی می گوید الا نماز واجب که باید به طرف کعبه باشد. فقها هم از روی این آیه فتوا می دهند که نماز مستحبی را به هر طرف می شود خواند اما نماز واجب را بایستی به طرف قبله خواند. مثل اکرم العلماء و لا تکرم الفساق منهم.این نسخ نیست اگر هم در روایات نسخ آمده باشد روایات ما خیلی جاها نسخ گفته شده،اما عام و خاص اراده شده مطلق و مقید اراده شده است.

اگر معنی عرفانی من درست نباشد معنایش اینجور می شود که در هرجایی روبه قبله نشستن و توجه به خدا خیلی خوب است مگر برای نماز واجب که حتماً باید رو به قبله باشد.

و علی کل حال اولاً: این دو تا آیه نسخ نیست و ربطی به هم ندارند، یکی عرفانی است دیگری فقهی ثانیاً: اگر هم هر دو فقهی باشد یکی عام است و دیگری خاص.                                                 و صلی الله علی محمد و آل محمد

 

 



1- و مشرق و مغرب از آنِ خداست پس به هر سو رو كنید، همآنجا رو به خداست. آرى، خدا گشایشگر داناست.

2- روى خود را به سوى مسجد الحرام بگردان


برچسب ها: آیة الله مظاهری ، ناسخ ، منسوخ ، تغییرقبله ، آیۀ تغییر قبله ، مکه ، بیت المقدس ،
دنبالک ها: تغییر قبله ، تاریخ تغییر قبله ،
آخرین ویرایش: دوشنبه 18 فروردین 1393 11:03 ب.ظ
دیدگاه ها ()
سه شنبه 6 تیر 1396 09:05 ب.ظ
Right here is the perfect webpage for anybody who wants to find out about this topic.
You realize so much its almost hard to argue with you (not that I really would want to?HaHa).
You certainly put a new spin on a topic that
has been written about for a long time. Excellent stuff, just great!
یکشنبه 4 تیر 1396 09:01 ب.ظ
قلب از خود نوشتن در حالی که ظاهر
شدن دلنشین اصل آیا نه نشستن کاملا
با من پس از برخی از زمان. جایی در سراسر جملات شما موفق به من
مؤمن اما فقط برای بسیار در
حالی که کوتاه. من این مشکل خود
را با جهش در مفروضات و یک ممکن است را خوب
به پر همه کسانی شکاف. اگر شما
در واقع که می توانید انجام من خواهد مطمئنا تا پایان تحت تاثیر قرار داد.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر

درباره وبلاگ


  • با سلام
    با توفیق خداوند متعال , وبلاگ "گفته ها و ناگفته های وحی" فعلا در دو موضوع "تفسیر آیات مشکله و علوم قرآنی" افتتاح گردیده است. از پژوهش گران گرامی و مخاطبان عزیز , عاجزانه تقاضا داریم به علت اهمیت موضوع قرآن چنان که مطلبی نیاز مند توضیح رسایی بود , آن را با ایمیل یا ثبت نظر به اطلاع ما برسانند. هم چنین اگر مطلبی نادرست در وبلاگ درج شده باشد، مارا از نادرستی آن آگاه سازید. با تشکر

نویسندگان

  • علی آقاپور(66)