تبلیغات
گفته ها و ناگفته های وحی - ناسخ و منسوخ در قرآن از نگاهی متفاوت (قسمت هشتم)

ناسخ و منسوخ در قرآن از نگاهی متفاوت (قسمت هشتم)

یکشنبه 8 دی 1392 09:11 ق.ظ   نویسنده : علی آقاپور      


بررسی آیۀ نجوی با رویکرد عدم نسخ در آن



یکی از دلایل نسخیون بر وجود آیۀ منسوخه در قرآن مجید آیۀ 12 و 13 مجادله است. در آیۀ 12 این سوره خداوند متعال می فرماید:

"یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذَا نَاجَیْتُمُ الرَّسُولَ فَقَدِّمُوا بَیْنَ یَدَیْ نَجْوَاکُمْ صَدَقَةً ذَلِکَ خَیْرٌ لَّکُمْ وَأَطْهَرُ فَإِن لَّمْ تَجِدُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَّحِیمٌ " (مجادله- 12): "ای کسانی که به خدا و رسول ایمان آورده اید، اگر بخواهید سخن سری(درِ گوشی ) با رسول خدا بگویید، پیش از این کار ( یعنی قبل از نجوی ) چیزی صدقه بدهید و این صدقه برای شما عمل خوب و پاکیزه است( تا شما را از سئوالات بی جا و بخل منع کند) و اگر به واسطۀ فقر چیزی برای صدقه نیابیید، در این صورت خداوند آمرزنده و مهربان است".

در آیۀ 13 همان سوره می فرماید:" أَأَشْفَقْتُمْ أَن تُقَدِّمُوا بَیْنَ یَدَیْ نَجْوَاکُمْ صَدَقَاتٍ فَإِذْ لَمْ تَفْعَلُوا وَتَابَ اللَّهُ عَلَیْکُمْ فَأَقِیمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّکَاةَ وَأَطِیعُوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ

وَاللَّهُ خَبِیرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ": آیا از این که  پیش از نجوا با رسول خدا صدقه بدهید از فقر می ترسید؟ حال که چنین نکردید(صدقه ندادید) و خداوند هم از شما در گذشت، پس نماز را بر پا دارید و زکات را بپردازید و از خداوند و پیامبرش اطاعت کنید و خداوند به آنچه می کنید آگاه است".

در این دو آِیۀ مذکور مباحثی است:

" جمهور مدعی هستند که آیه اولی حکمش به آیه دوم منسوخ شده است و این به جهاتی که ذیلاً می‌گوییم بعید به نظر می‌رسد:
1)این آیه موضوعاً خارج از عنوان نسخ است، چنان که حکماً نیز خارج است و بدل دانستن اقامه نماز و احکام مابعد آن از حکم صدقه درست نیست؛ زیرا نماز قبل از آن و همیشه ثابت بوده و بعد از آن هم لایزال ثابت است.
۲)اینکه آیه نسخ کننده یعنی آیه «أَأَشْفَقْتُمْ أَنْ تُقَدِّمُوا...» متصل به آیه منسوخه است به اتصال در لفظ و معنا و اتصال در تلاوت و تاریخ نزول و آن را ناسخ آیه قبلی قرار دادن گفتاری تام و صحیح نمی‌باشد.
۳)آنکه آیه‌ای که می‌گویند نسخ شده، حاوی حکمت‌ها و مصلحت‌هایی است که سزاوار نسخ نیست، بلکه به مقتضای حکم و مصلحت باید خداوند آن را ثابت بدارد، نه نسخ فرماید، چنان که می‌فرماید:«ذلِکَ خَیْرٌ لَکُمْ وَ أَطْهَرُ»، یعنی برای بقای جامعه ملی نیکوتر و برای جلب قلوب افراد اطهر و پاکیزه‌تر است." (شهرستانی، هبه الدین محمد؛ تنزیه التنزیل، تبریز، کتاب فروشی صابری، ۱۳۷۰ش.)

خلاصه در این دو آیه نه ناسخی است نه منسوخی، بلکه از طرفی تشدیدی است برای این حکم که کسی بی جهت با رسول خدا صلی الله علیه و آله نجوا نکند و به ملاحظۀ صدقه دادن که به لسان امروزی جریمه محسوب می شود، کمتر به این کار اقدام کرده و اسباب ایذا و رنجش دیگران را فراهم نکند. از طرف دیگر تخفیفی است برای کسانی که به واسطۀ فقر قادر به ادای صدقه نباشند، چنان که روزۀ ماه رمضان واجب شده ، سپس تخفیفی برای مکلفینی که طاقت روزه گرفتن را نداشته باشند.

4) اگر نجوی با رسول خدا صلی الله علیه و اله زیاد شود، در دل های منافقین و کم خردان ایجاد شک و تردید می کند و تهمت زنندگان برای نجوای هر آئمی با رسول خدا دروغ هایی رواج می دادند و این حکم برای آن است که اعتبار مردم به یکدیگر سست نشود و مقام برادری و الفت بین اصحاب و یاران نبی اکرم صلی الله علیه و اله متزلزل می گردد و صفای بین مسلمین مبدل به کدورت نشود.

5 ) در آیه 114 سورۀ نساء حکم ادب را مقرر کرده و فرموده: "لَا خَیْرَ فِی كَثِیرٍ مِنْ نَجْوَاهُمْ إِلَّا مَنْ أَمَرَ بِصَدَقَةٍ أَوْ مَعْرُوفٍ أَوْ إِصْلَاحٍ بَیْنَ النَّاسِ"و تدبر کننده در این آیه می داند که نجوی حرکتی است که در غیر سه موقع مستحسن نیست:

اول- حالت گفتگوی سری در بارۀ صدقه دادن به شخص دیگر، زیرا برای رعایت عزت نفس دیگران باید صدقه و احسان ، سری و در پرده باشد.

دوم- حالت گفتگو در شئون عرفیه و مشورت در آن امور.

سوم- حالت گفتگو در بارۀ اصلاح بین دو نفر یا بیشتر.

این آیۀ مقدس نجوا را به غیر این حالات مذکور هدف عالیۀ خویش قرار داده، که در سوی آن حالات نجوی مستحسن نیست و این آیۀ شریفه، خوبی نجوی را در حالات مذکور و بدی آن را در غیر این حالات مقرر فرموده و هر دو قرار در مجتمع بشری ابدی است و آن چه در جامعۀ بشری ابدی شود، شایستۀ نسخ نیست.

                                                                                                                                                                                ادامه دارد...


برچسب ها: ناسخ و منسوخ ، آیه نجوی ، مصالح نجوی ،
دنبالک ها: بررسی آراء منکرین و مثبتین نسخ در آیه نجوا ،
آخرین ویرایش: سه شنبه 19 فروردین 1393 12:07 ق.ظ
دیدگاه ها ()
شنبه 14 مرداد 1396 05:03 ب.ظ
I am sure this post has touched all the internet viewers, its really really nice article on building up new webpage.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر

درباره وبلاگ


  • با سلام
    با توفیق خداوند متعال , وبلاگ "گفته ها و ناگفته های وحی" فعلا در دو موضوع "تفسیر آیات مشکله و علوم قرآنی" افتتاح گردیده است. از پژوهش گران گرامی و مخاطبان عزیز , عاجزانه تقاضا داریم به علت اهمیت موضوع قرآن چنان که مطلبی نیاز مند توضیح رسایی بود , آن را با ایمیل یا ثبت نظر به اطلاع ما برسانند. هم چنین اگر مطلبی نادرست در وبلاگ درج شده باشد، مارا از نادرستی آن آگاه سازید. با تشکر

نویسندگان

  • علی آقاپور(66)