تبلیغات
گفته ها و ناگفته های وحی - منظور از صالحین در قرآن چه کسانی هستند؟

منظور از صالحین در قرآن چه کسانی هستند؟

جمعه 26 مهر 1392 11:13 ب.ظ   نویسنده : علی آقاپور      


مقام اخلاص

در فرهنگ اسلامی و قرآنی مقصود از اخلاص ، پاك كردن نیت از غیر خدا و انجام دادن عمل برای خداست. یكی از مراتب عالی اخلاص ، مرتبه مخلِصین ( به كسر لام ) است. آنان كسانی هستند كه دین خود را برای خدا خالص گردانده اند.( آیات ۱۳۹ سوره بقره و ۲۹ سوره اعراف و ۱۴ سوره غافر) اما مرتبه عالی و برتر اخلاص مرتبه ای است كه قرآن از آن به مقام مخلَصین ( به فتح لام ) تعبیر كرده است. آنان كسانی هستند كه از سوی خداوند خالص شده اند . ( مریم آیه ۵۱ و نیز یوسف آیه ۲۴ و حجر آیه ۴۰)

مقام صلوح

"به نصّ قرآن مجید عدّه‏ اى از پیامبران با این که داراى مقام اخلاص بوده ‏اند ولى با این همه مقامى عالیتر و ارجمندتر از اخلاص هست كه آنان بدان واصل نگشته و دعا مى ‏كرده‏ اند كه در آخرت به آن برسند. مثلا حضرت یوسف - على نبیّنا و آله و علیه السلام - با آن كه به نصّ قرآن از مخلَصین بوده است.

لقوله تعالى: انَّهُ مِنْ عِبادِنَا الْمُخْلَصِین [1]، در مقام دعا از خداوند خود طلب مقام لحوق به صالحین را نموده عرض مى‏كند:

انْتَ وَلیِّى فِى الدُّنْیَا وَ الْآخِرَةِ تَوَفَّنى مُسْلِماً وَ الْحِقْنِى بِالصَّالِحینَ[2]بنابراین آن حضرت در دنیا به مقام صلوح نرسیده بود لهذا دعا مى‏كند كه پس از مرگ این لحوق حاصل شود... و حضرت إبراهیم علیه السّلام با آنكه مقامى شامخ را در خلوص دارا بوده، عرض مى‏كند: رَبِّ هَبْ لی حُكْما وَ الْحِقْنى بِالصَّالِحینَ[3] بنابراین مقام "صلوح" عالیتر از مقام "خلوص" است كه حضرت خلیل الحاق خود را به واجدین آن از خداى خود تمنّا نمود. خداوند این دعاى حضرت إبراهیم را در دنیا اجابت ننمود، بلكه تحقّق آن را در آخرت وعده فرمود:وَ لَقَدِ اصْطَفَیْناهُ فِى الدُّنْیَا وَ انَّهُ فِى الْآخِرَةِ لَمِنَ الصَّالِحینَ[4]

اقسام صلاح

باید دانست كه این مرتبه از صلاح كه انبیاى سلف آرزوى آن را داشتند غیر از صلاحى است كه به نصّ آیه كریمه به آن حضرت و اولاد آن حضرت داده شده است لقوله تعالى:وَ وَهَبْنا لَهُ اسْحاقَ وَ یَعْقُوبَ نافِلةً وَ كُلا جَعَلْنا صالِحینَ[5] چه این صلاح را همه آنها دارا بودند و از جمله خود حضرت إبراهیم دارا بود و در عین حال تقاضاى صلاح دارد. پس این صلاح بسیار عالى‏تر و بالاتر است. و امّا دلیل بر آنكه حضرت رسول الله صلّى اللّه علیه و آله و عدّه‏ اى در زمان آن حضرت به درجه همین صلوح رسیده‏ اند، آیه كریمه قرآن از قول حضرت رسول ناطق است كه: انَّ ولیِّىَ اللَهُ الَّذِى نَزَّلَ الْكِتَابَ وَ هُوَ یَتَوَلَّى الصَّالِحِین[6] اوّلا آن حضرت در این آیه اثبات ولایت مطلقه حضرت احدیّت را براى خود نموده سپس مى‏فرماید كه ولىّ من آن كسى است كه تولّى امور صالحین را مى‏نماید، پس معلوم مى‏شود كه در آن زمان افرادى از مخلصین به مقام صلوح مى‏زیسته‏ اند و پروردگار متولّى امور ایشان بوده است.بنابر آنچه ذكر شد، معلوم مى‏شود، كه سرّ دعاى انبیاء سلف و توسّل آنها به خمسه آل طهارت یا به ائمّه طاهرین چه بوده و علوّ رتبت مقام صلوح در آنان تا چه سرحدّى است كه مانند حضرت إبراهیم پیغمبرى لحوق خود را به آنها از خدا مى‏خواهد."[7]

علامه طباطبایی در توضیح آیۀ 196سورۀ مبارکۀ اعراف می فرمایند: چون ظاهر این آیه این است كه رسول خدا (ص) ادعاى ولایت براى خود مى‏كند، پس از ظاهرش بر مى‏آید كه رسول خدا (ص) همان كسى است كه دارنده صلاح مورد آیه است، و ابراهیم (ع) از خدا درخواست مى‏كند به درجه صالحانى برسد كه صلاحشان در مرتبه‏اى بالاتر از صلاح خود او است، پس منظورش همان جناب است[8]



1- آیۀ 24 از سورۀ یوسف: او از یندگان پاک شده و خالص شدۀ ما بود.

2- آیۀ 101 از سورۀ یوسف: تو ولی و صاحب اختیار من در دنیا و آخرت هستی، مرا مسلمان بمیران و به صالحان ملحق ساز.

3- آیۀ 83 از سورۀ شعرا: پروردگارا به من حکمی ببخش و مرا به صالحان ملحق ساز.

4- آیۀ 130 از سورۀ بقره: و هر هماناحقا او را در دنیا برگزیدیم و او در آخرت تحقیقا از صالحان است.

5- آیۀ 72 از سورۀ انبیاء: و ما اسحاق و یعقوب را به به او بخشیدیم از روی تفضل و زیادی رحمت، و همه را شایسته قرار دادیم.

6- آیۀ 196 از سورۀ اعراف: همانا ولی و صاحب اختیار من خدایی است که کتاب را نازل ساخته و او ولایت و صاحب اختیلری امور صالحان را دارد.

7- رسالۀ سیر و سلوک اولی الالباب آیۀ الله سید محمد حسین حسینی طهرانی(ره )

8- تفسیر المیزان ذیل آیۀ 130 سورۀ مبارکۀ یقره
 
           
                                                     دانلود رساله سیر و سلوک علامۀبحرالعلوم   (ره)                              

           
                   دانلود رساله لب اللباب دز سیر و سلوک اولی الالباب آیة الله محمدحسین حسینی طهرانی(ره)  
 


 

                                                                                                                                    
                                                                                                             

برچسب ها: مقام اخلاص ، مقام صلوح ، مخلَصین ، مخلِصین ،
آخرین ویرایش: دوشنبه 18 فروردین 1393 09:00 ق.ظ
دیدگاه ها ()
شنبه 14 مرداد 1396 06:41 ب.ظ
It's really a great and useful piece of information. I'm glad that you just
shared this helpful info with us. Please keep us up to date like
this. Thanks for sharing.
پنجشنبه 24 مرداد 1392 01:29 ب.ظ
با سلام
جا داشت در اینجا تفاوتی میان صالحین و الصالحین در قرآن بیان میکردید که در دنیا الصاحین مختص اهل بیت پیامبر است
علی آقاپور
با تشکر از توجه و راهنمایی تان:
همان طورر که در متن آمده، تمام انبیا جزو صالحین بشمار می روند، اما با توجه به آیۀ قرآنی از قول رسول اکرم صلی الله علیه و آله "هُوَ یَتَوَلَّى الصَّالِحِین"معلوم مى‏شود كه در آن زمان افرادى از مخلصین به مقام صلوح مى‏زیسته‏ اند و پروردگار متولّى امور ایشان بوده است و آن بزرگواران خمسه آل طهارت در زمان آن بزرگوار و حضرات ائمه علیهم السلام در زمان های بعدی می باشند.
اما اگر توضیحات دیگری دارید بیان بفرمایید استفاده کنیم.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر

درباره وبلاگ


  • با سلام
    با توفیق خداوند متعال , وبلاگ "گفته ها و ناگفته های وحی" فعلا در دو موضوع "تفسیر آیات مشکله و علوم قرآنی" افتتاح گردیده است. از پژوهش گران گرامی و مخاطبان عزیز , عاجزانه تقاضا داریم به علت اهمیت موضوع قرآن چنان که مطلبی نیاز مند توضیح رسایی بود , آن را با ایمیل یا ثبت نظر به اطلاع ما برسانند. هم چنین اگر مطلبی نادرست در وبلاگ درج شده باشد، مارا از نادرستی آن آگاه سازید. با تشکر

نویسندگان

  • علی آقاپور(66)