تبلیغات
گفته ها و ناگفته های وحی - مطالب علوم قرآنی

ناسخ و منسوخ در قرآن از نگاهی متفاوت (قسمت چهارم)

چهارشنبه 4 دی 1392 07:08 ق.ظ   نویسنده : علی آقاپور      



وحی بیانی محلل ناسخ و منسوخ در قرآن


علامه سید مرتضی عسکری

در قسمت قبل گفته شد که  از انواع نسخ فقط نسخ حکم و ابقای قرائت آیه مورد قبول می تواند باشد .

کسانی که بر این نوع  از نسخ معتقدند به قرار زیر می باشند:

سیوطى بر آن است كه 19 مورد نسخ صریح در قرآن مجید وارد شده است . ( تـرجـمـه اتـقـان , نـوع چـهل و هفتم , 2/69 به بعد ) زرقانى 22 آیه مشهور به منسوخه بودن را مشروحا یاد كرده و توضیح داده است . ( مناهل العرفان , 2/151 ـ 165 ) و ابوبکر نحاس در کتاب الناسخ و المنسوخ 138 آیه  را نام برده و آیة الله خویی از 138 آیه 36 آیه را انتخاب وفقط 1 آیه را پذیرفته(البیان، ص380-373 ) آیة الله طباطبایی 5آیه (المیزان، ج1، ص257 ) و آیت الله هادی معرفت: 8 آیه را به عنوان نسخ در قرآن پذیرفته اند.( التمهید ،ج 2،ص316-300) اما ایشان بعدها معتقد شدند که در قرآن هیچ آیه منسوخی وجود ندارد،( معرفت، مجله بینات، ش 44)

اما تعدادی از علمای شیعه و سنی وجود دارند که اعتقادی به نسخ از نوع نسخ حکم و ابقای قرائت ندارند، و هر کدام از آن ها دلیلی برای گفتۀ خود دارند که در بررسی مشروح آیات ناسخ و منسوخ بیبشتر توضیح داده خواهد شد،اما به طور کلی کسانی که با نسخ  حکم و بقای لفظ آیه در قرآن مخالفند دلایلی را مطرح می کنند.

ادامه مطلب
برچسب ها: علامه عسکری ، دلایل بطلان نسخ ، القرآن الكریم و روایات المدرستین ، وحی بیانی و وحی قرآنی ،
دنبالک ها: بررسی چند ددگاه در باره نسخ- نیکو دیالمه ، مصاحبه با حسین شریف عسکری در باره علامه عسکری ، وحی قرآنی و وحی بیانی -احمد عابدی ،
آخرین ویرایش: سه شنبه 19 فروردین 1393 12:14 ق.ظ
دیدگاه ها ()

ناسخ و منسوخ در قرآن از نگاهی متفاوت (قسمت سوم )

سه شنبه 3 دی 1392 08:27 ق.ظ   نویسنده : علی آقاپور      



مفهوم اصطلاحی نسخ

نسخ نزد پیشینیان مفهومی گسترده تر از مفهوم كنونی داشته است در گذشته هرگونه تغییر در حكم پیشین را نسخ می گفتند، مثلا از ابن عباس روایت شده است که گفت: آیۀ " الشُعَراءُ یتَّبِعُهُم الغاوُونَ "( شعراء، 26/224) منسوخ است به ادامۀ همین آیه، یعنی " إلا الذین آمنوا وعملوا الصالحات .در حالی که آن چه در این آیه آمذه نسخ اصطلاحی نبوده، از مقولۀ استثنا یا تخصیص است( کاشانی، مقدمۀ تفسیر منهج الصادقین، 2/12) هم چنین بعضی ناسخ را به معنی "محکم"تفسیر کرده اند تا "مجمل" را تشریح کند (البیان، ص‏285)..با این تعبیر سرتاسر قرآن پر است از ناسخ و منسوخ.و از این بابت هیچ مشکلی برای قرآن متصوَّر نیست.

اما نسخ مصطلح امروز جای گزین كردن حكم جدید به جای حكم قدیم است، به این معنا كه حكم سابق به كلی منسوخ و حكم ناسخ جای آن را بگیرد.

ادامه مطلب
برچسب ها: مفهوم اصطلاحی نسخ ، اقسام نسخ ، نسخ قرآن به قرآن ، نسخ قرآن به خبر واحد ، نسخ قرآن به حدیث متواتر ، نسخ تلاوت وحکم ، نسخ تلاوت بدون حکم ،
آخرین ویرایش: سه شنبه 19 فروردین 1393 12:16 ق.ظ
دیدگاه ها ()

ناسخ و منسوخ در قرآن از نگاهی متفاوت (قسمت دوم )

دوشنبه 2 دی 1392 02:22 ب.ظ   نویسنده : علی آقاپور      


نسخ از منظر صحابه :

قبل از این که به مفهوم اصطلاحی نسخ از منظر اندیشمندان شیعه و سنی بپردازیم، لازم است تدبری در مفهوم نسخ از دیدگاه صحابۀ پیامبر اکرم صلی الله علیه و اله و سلم داشته باشیم، چرا که منشاء این بحث آنان هستند. ای بسا آنان آیاتی را ناسخ آیات دیگری دانسته اند اما نسخی که ما امروز از آن استنباط می کنیم، مد نظر آنان نبوده است.

" باید گفت نزد صحابه، نسخ مفهومی عام وگسترده داشت. )رک :المیزان، 1/297؛3/336؛11/109,18/620،النسخ فی القرآن الکریم،1/110 )  آنان هر گونه تخصیص یا تقیید یا استثنا را از مقولۀ نسخ پنداشته ، با مشاهدۀ اندک تعارض ابتدایی بین دو آیه ، حکم نسخ جاری ساخته، آیۀ متقدم را منسوخ و آیۀ متاخر را ناسخ می خواندند.به عقیذۀ آنان هر آن چه که تبصره ای بر کلیات بود، از آن بابت که حکم را تغییر داده، از موارد نسخ به حساب می امد.مثلا از ابن عباس روایت شده است که گفت: آیۀ " الشُعَراءُ یتَّبِعُهُم الغاوُونَ "( شعراء، 26/224) منسوخ است به ادامۀ همین آیه، یعنی " إلا الذین آمنوا وعملوا الصالحات .در حالی که آن چه در این آیه آمذه نسخ اصطلاحی نبوده، از مقولۀ استثنا یا تخصیص است.


ادامه مطلب
برچسب ها: نسخ از منظر صحابه ، تخصیص ، فرق تخصیص و نسخ ، تخصص ، خاص و عام ، مطلق و مقید ،
دنبالک ها: عام ( اصول فقه ) ، مطلق و مقید ،
آخرین ویرایش: سه شنبه 19 فروردین 1393 12:21 ق.ظ
دیدگاه ها ()

ناسخ و منسوخ در قرآن از نگاهی متفاوت (قسمت اول )

یکشنبه 1 دی 1392 03:56 ب.ظ   نویسنده : علی آقاپور      



مقدمه: مسألة نسخ در قرآن دارای اهمیت و ارزش حیاتی در حوزة فقه، اصول فقه، کلام و تفسیر است و بدون این علم، استنباط احکام وفهم مقاصد خداوندی در قرآن، امکان پذیر نخواهد بود. هر مسلمانی که بخواهد با مضامین آیات قرآنی آشنا شود، لازم است معنی و مفهوم ناسخ و منسوخ در آیات قرآنی را بداند.

امام على(ع) به آگاهى بر ناسخ و منسوخ اهمیت فراوانى مى دادند و از جمله شروط خطابه, قضاوت و تفسیر قرآن را آگاهى بر ناسخ و منسوخ قرآن معرفى مى کردند. در روایتى نقل شده است:
على(ع) از قاضى پرسید: آیا ناسخ و منسوخ قرآن را مى شناسى؟
گفت: نه.
امام(ع) بدو فرمود: خود تباه شده اى و مردم را نیز به تباهى مى كشى.

امام صادق (ع) به یكی از فقیهان كوفه فرمود: «تو را فقیه مردم عراق می گویند؟» گفت: آری فرمود: «در فقاهت خود از كدام منبع بهره می گیری؟» گفت: از قرآن و سنت پیامبر(ص)! فرمود: «آیا از كتاب خدا به درستی شناخت داری و آیا ناسخ را كاملا از منسوخ جدا می سازی؟» گفت: آری ! فرمود: «علم گسترده ای ادعا كرده ای، چیزی را كه خداوند تنها نزد شایستگان قرار داده است»

اینکه آیا در آیات قرآن کریم آیه اى و یا آیات منسوخ وجود دارد یا نه؟ از کهن ترین دل مشغولی هاى مفسران بوده است, کسانى از پیشینیان و پسینیان چون ابومسلم اصفهانى و شیخ عبدالمتعال جبرى و علامه سید مرتضی عسگری ,  ناسخ و  منسوخ را در آیات قرآنى انکار کرده اند و کسانى چون نحاس و… دامنه ان را بس گسترده اند برخى مانند آیت الله العظمى خویى به حداقل رسانده اند.

ادامه مطلب
برچسب ها: نسخ ، ناسخ ، منسوخ ، نسخ در لغت ، یهودیان مخالف نسخ ،
دنبالک ها: معنی لغوی نسخ - فصل 4 کتاب نسخ در قرآن - عزت الله مولایی نیا ،
آخرین ویرایش: دوشنبه 18 فروردین 1393 09:29 ق.ظ
دیدگاه ها ()

تعداد کل صفحات ( 2 ) 1 2

درباره وبلاگ


  • با سلام
    با توفیق خداوند متعال , وبلاگ "گفته ها و ناگفته های وحی" فعلا در دو موضوع "تفسیر آیات مشکله و علوم قرآنی" افتتاح گردیده است. از پژوهش گران گرامی و مخاطبان عزیز , عاجزانه تقاضا داریم به علت اهمیت موضوع قرآن چنان که مطلبی نیاز مند توضیح رسایی بود , آن را با ایمیل یا ثبت نظر به اطلاع ما برسانند. هم چنین اگر مطلبی نادرست در وبلاگ درج شده باشد، مارا از نادرستی آن آگاه سازید. با تشکر

نویسندگان

  • علی آقاپور(66)